Waarom omega-3?

 

Verband tussen omega-3 en hart- en vaatziektes

Het begon allemaal met het onderzoek van Professor Dyerberg. Hij ontdekte het verband tussen het eten van vette vis en hart- en vaatziektes.

Onder Eskimo’s overleed destijds 5% van de mannen tussen de 45 en 65 jaar aan hart- en vaatziektes. Onder Amerikanen was dat in die tijd 40% dus dat was een opvallend verschil! Dieper onderzoek wees uit dat een dieet rijk aan vette vis het verschil maakte en het verband met omega-3 – en meer specifiek – de meervoudig onverzadigde vetzuren EPA en DHA werd gelegd.

Inmiddels zijn de omega-3 vetzuren EPA & DHA de meest uitgebreid bestudeerde ingrediënten ter wereld. Er is werkelijk geen ingrediënt zo uitgebreid bestudeerd en nog steeds vinden er meer onderzoeken plaats.

Meer dan 8000 klinische studies op mensen

Sinds het onderzoek van Dyerberg zijn er meer dan 14.000 wetenschappelijke artikelen gepubliceerd en meer dan 8000 klinische studies op mensen gedaan! Onderzoeken richten zich op de meest uiteenlopende gebieden.

Veruit het meeste onderzoek heeft plaatsgevonden op het gebied van hart- en vaatziektes:

    • vermindering van hart en vaatziektes
    • verlaging van bloedvetten: 2 gram per dag DHA & EPA dragen bij aan het onderhouden van een normaal triglyceride niveau in het bloed*
    • verlaging van bloeddruk: 3 gram per dag DHA & EPA dragen bij aan het onderhouden van een normale bloeddruk*
    • het goed functioneren van bloedvaten
    • verlaging van het risico op trombose
    • het verbeteren van hartritme variabiliteit

In de VS, Italië, Korea en Japan zijn zelfs al jaren verschillende medicijnen op de markt gebaseerd op hoge doses EPA en/of DHA voor verlaging van bloedvetten (tri-glycerides) goedgekeurd (Lovaza, Omacor, Vascepa, Epadel).

Ook op de ontwikkeling, het goed onderhouden van onze hersenen en ons mentaal functioneren heeft omega-3 een belangrijke positieve invloed. Zo zijn er een aantal aandoeningen waar omega-3 een positieve ondersteuning kan bieden:

    • depressie
    • agressiviteit
    • aandacht stoornissen
    • leerproblemen
    • menopauze
    • dementie

Het is daarnaast bekend dat DHA inname door de moeder bijdraagt aan de normale hersenontwikkeling van de foetus en met borstvoeding gevoede baby’s*. Ook heeft DHA een positieve invloed op de kwaliteit van onze ogen:

    • DHA draagt bij aan het onderhouden van een normale oogfunctie (250 mg per dag)*
    • DHA inname door de moeder draagt bij aan de normale ontwikkeling van de ogen van de foetus en met borstvoeding gevoede baby’s*

Meer recentelijk is veelbelovend onderzoek gedaan naar het effect van omega-3 in het ondersteunen van de kwaliteit van de lever (Non Alcoholic Fatty Liver Disease of NAFLD), diabetes en kanker.

De met een * aangeduide gezondheidsclaims zijn zelfs goedgekeurd door de EFSA (European Foods Safety Authority). Dat is de Europese voedselveiligheidswaakhond. En dat is niet de eerste de beste. Het is bijzonder lastig een claim geaccepteerd te krijgen door de EFSA dus dat wil heel wat zeggen.

Wat blijkt uit onderzoek: hoe hoger de dagdosis hoe beter de werking

Technologische ontwikkeling en betere extractie methoden hebben het mogelijk gemaakt omega-3 steeds beter te purificeren en concentreren. Daardoor is het mogelijk om onderzoeken te doen met hogere dagdoses. Doses van soms wel 4 of 5 gram pure EPA en/ of DHA.

En wat blijkt – hogere doses hebben effect, bekijk dit overzicht maar eens:

Omega-3 cognitive function studies and their outcomes sorted by DHA daily dosage. Credit: Adam Ismail, GOED

Naarmate de dagdoses toenemen zien we ook de resultaten van studies eenduidiger positief worden getuige deze volgende meta-analyse van verschillende studies naar de effecten van DHA gedaan door GOED (Global Organisation for EPA and DHA).

Wat is omega-3 nou eigenlijk?

Omega 3-vetzuren zijn meervoudig onverzadigde vetzuren.

De bekendste zijn alfa-linoleenzuur (ALA) en de visvetzuren eicosapentaeenzuur (EPA) en docosahexaeenzuur (DHA). ALA zit in plantaardige oliën, vooral in lijnzaadolie. Daarnaast zit het een beetje in vlees en groene bladgroente. EPA en DHA zitten vooral in vis en in schaal- en schelpdieren.

EPA en DHA zijn van levensbelang – het zijn essentiële vetzuren. Dat zijn vetzuren die jouw lichaam niet zelf aan kan maken uit andere voedingsstoffen. We moeten ze binnenkrijgen via voeding of supplement.

Ze zijn onmisbaar voor de opbouw en vernieuwing van cellen en voor de gezondheid van onze cellen in zijn algemeenheid. Een tekort heeft – al voor onze geboorte! – invloed op alle onderdelen van ons lichaam.

EPA en DHA worden ingebouwd in de wanden van lichaamscellen en vervullen van daaruit belangrijke functies.

Onze hersenen bestaan bijvoorbeeld voor 10% uit DHA – met hoge concentraties in gedeeltes gerelateerd aan geheugen. En EPA is van groot belang voor het goed functioneren van hart en bloedvaten.

Omega-3 vetzuren vervullen daarnaast een belangrijke rol in het beperken en gecontroleerd afremmen van ontstekingsreacties in het lichaam.

DHA is een van de belangrijkste vetzuren in celmembranen

Via onze bloedbaan komt DHA overal in ons lichaam terecht. Onze hersenen (10% van onze hersenmassa is DHA), zenuwen, ogen en sperma gaan met de grootste hoeveelheid aan de haal. Voldoende DHA in onze celmembranen vormt het fundament voor een goede gezondheid.

DHA is vooral geconcentreerd aanwezig daar waar een hoge mate van elektrische activiteit plaatsvindt:

    • aan zenuwuiteinden (ter verbetering van communicatie tussen hersencellen) en in het netvlies van onze ogen;
    • in mitochondriën van zenuwcellen (die de energiehuishouding van de hersenen verzorgen);
    • en in de cerebrale cortex (de buitenste hersenlaag).

DHA is echt hersenvoer. Tekorten worden geassocieerd met cognitieve problemen, zoals depressie, aandachtsproblemen, geheugen en dementie. Daarnaast beschermt DHA hersenweefsel tegen oxidatie en zorgt bij beschadiging voor snelle ondersteuning bij herstel.

EPA zit meer gelijkmatig verdeeld over het lichaam

EPA heeft een positieve invloed op het immuunsysteem, hart en de bloedvaten, bloeddruk, bloedstolling en hartritme. Het is daarnaast het basismateriaal voor een breed scala aan essentiële bestanddelen die het hormonale evenwicht reguleren en van belang zijn bij het gecontroleerd afbouwen van ontstekingsreacties.

De juiste Omega-6:Omega-3 balans is van levensbelang

Onverzadigde vetzuren kunnen onderverdeeld worden in drie groepen:

    • enkelvoudig (mono-)onverzadigde vetzuren (omega-9 of oliezuur)
    • meervoudig onverzadigde vetzuren (omega-6 of linolzuur)
    • super onverzadigde vetzuren (omega-3 of alfa-linoleenzuur).

Oorspronkelijk, toen we nog in ons berenvel over de toendra rondrenden, aten we een verscheidenheid aan plantensoorten, bladgroenten, noten en wild. Onze voeding bevatte omega-6 en omega-3 in een gelijke verhouding, 1:1. En daar is ons lichaam op gebouwd.

In ons dieet zit 20x zoveel Omega-6 als Omega-3!

Ons moderne Westers dieet heeft zich over de jaren zo ontwikkeld dat het chronisch overschot aan omega-6 en een chronisch tekort aan omega-3 kent. Een dieet rijk aan omega-6 werkt ontstekingsstimulerend. Terwijl een gezonde balans met omega-3 juist ontstekingsremmend werkt.

Overconsumptie van omega-6 vetzuren doet in ons lichaam stoffen vrijkomen die ontstekingen in stand houden. Een chronische laaggradige ontstekingstoestand vindt men terug bij auto-immuunziekten zoals reumatoïde artritis, ziekte van Crohn, colitis ulcerosa, multiple sclerose, lupus erythematosus, maar ook bij hart- en vaatziekten, diabetes en depressie.

Omega-3 vetzuren werken juist ontstekingsremmend. Door meer omega-3 vetzuren te gebruiken vermindert de kans op ontstekingen. Een reden te meer om de omega-6 vetzuren en de omega-3 vetzuren in een evenwichtige verhouding te consumeren. De omega-6:omega-3 balans bepaalt het evenwicht tussen nuttige ontstekingsreacties die worden toegelaten en zinloze, chronische ontstekingen die worden vermeden.

Het is daarom van groot belang dat we terugkeren naar een gezonde balans!

Hoe herstel ik de balans?

Beperk je inname van omega-6: Je vindt ze met vooral in plantaardige oliën (saffloer-, zonnebloem-, maïs-, sesam-, arachideolie; olijfolie is een goede uitzondering!) en daarmee in veel verwerkte producten (eet vers!), vlees, eieren en/of zuivelproducten.

Eet daarnaast meer vis: Europese gezondheidsinstanties raden iedereen aan om twee maal per week vis (liefst vette vis) te eten. Maar pas op, niet alle vis is geschikt. Dit staatje geeft je een mooi overzicht van de EPA en DHA gehaltes van de verschillende vissoorten:

De meeste vis uit de supermarkt is niet wild maar gekweekt en bevat over de jaren steeds minder omega-3 doordat de industrie steeds laagwaardigere grondstoffen (EPA en DHA zijn duur) gebruikt om vis te kweken.

Wilde vis kan daarnaast vervuild zijn met zware metalen (kwik, cadmium, arseen, lood), pesticiden, dioxines, furanen en PCB’s. En aangezien het praktisch onmogelijk is elke vis te analyseren weet je nooit precies wat je op je bord legt.

Je kunt het risico beperken door:

    • De huid te verwijderen: giftige stoffen worden vooral via de huid en de kieuwen opgenomen. Zo beperk je de inname van schadelijke stoffen.
    • Kleinere vissoorten te eten: deze bevinden zich onderaan de voedselketen en hebben vaak een kortere levensduur (zoals ansjovis, sardienen, makreel) en bevatten dus minder giftige stoffen. Grote vissoorten hebben de kleinere soorten vaak op hun menukaart staan, leven langer en verzamelen meer giftige stoffen. Sommige grote vissoorten (haai, zwaardvis, etc.)) bevatten veel kwik en zijn daarom verboden tijdens de zwangerschap en borstvoedingsperiode.
    • Vissen te kiezen uit de schonere gebieden zoals de Baltische Zee

Omwille van de vervuilingsgraad mag een zwangere en lacterende vrouw maar één portie per week eten van tonijn (vers of uit blik), wilde zalm uit de Baltische zee en haring uit de Baltische zee. Kortom, het is zeker tijdens de zwangerschap en borstvoedingsperiode veiliger om een goed gecontroleerd visoliesupplement te gebruiken.

Zijn er plantaardige alternatieven voor vis?

Vaak krijgen wij de vraag of er plantaardige alternatieven zijn voor vis.

De meeste plantaardige oliën bevatten géén EPA en géén DHA. Een veelbesproken olie is lijnzaadolie of vlaszaadolie. Deze olie bevat een ander omega-3 vetzuur namelijk alfa-linoleenzuur (ALA).

Zowel ALA, EPA als DHA zijn gunstig voor uw gezondheid. Jouw lichaam probeert uit ALA zowel EPA als DHA aan te maken maar dat lukt slecht. Slechts 0.2% tot 8% van het ingenomen ALA wordt omgezet tot EPA en een povere 0.05% (of minder) tot DHA. Daarom is het nodig om voldoende extra EPA en DHA op het menu te plaatsen.

Voor wie geen vis lust of wil eten, vormen zeealgen een alternatief. Oliën uit algen zijn de enige plantaardige bronnen van EPA en DHA. EPA is nog heel beperkt beschikbaar uit algenolie, DHA is wel beschikbaar als supplement.

Meten is Weten – het belang van de Omega-3 Index

Veranderen van jouw balans is van levensbelang. Maar hoe weet je nou wat je balans is?

Met de omega-3 index meet je of je lichaam voldoende EPA en DHA bevat. De omega-3 index meet middels een druppel van jouw bloed uit welke vetzuren jouw celwanden zijn opgebouwd.

Het gemiddelde “omega-3 gehalte” in de celwand van een Europeaan is 4%. Dat is veel te laag. Vrij vertaalt betekent dit dat ontstekingen in ons lichaam vrij baan hebben. Een index boven de 8% betekent dat jouw lichaam in staat is een gezond immuunsysteem te onderhouden en ontstekingen beter te beheersen.

Doe een “nul” meeting met de Omega-3 Test die wij aanbieden. Je krijgt een uitgebreid rapport van onze specialisten over de vetzuuropbouw van jouw celwanden met duidelijke handvatten om verbetering in jouw dieet door te voeren.

Heb je behoefte aan een uitgebreide bespreking van jouw analyse? Jo Wyckmans, de omega-3 pionier en ontwikkelaar van het WHC portfolio, is beschikbaar om jou te woord te staan!

Doe de test nogmaals na 3-6 maanden en bekijk hoe jij jouw vetzuurbalans hebt verbeterd!

Binnen 3 maanden kan jouw index op niveau zijn!

Het aanpassen van je omega-6 niveau is iets wat heel geleidelijk gaat met de aanpassingen in jouw dieet. Omega-3 kun je sneller beïnvloeden door vis te eten of een goed supplement te nemen. Dit is een overzichtelijk proces van een aantal maanden.

Met een dag inname van 1500mg EPA en DHA ben je binnen 3-6 maanden op het juist niveau en kun je het vandaar onderhouden met 1000 mg per dag. Uit onderzoek blijkt dat je met minimaal 1500 mg pure EPA en DHA per dag in de juiste vorm binnen een paar maanden een spiegel van boven de 8% opbouwt.

Met traditionele visolie betekent dit 5-8 softgels per dag en krijg je naast de 1500mg EPA en DHA ook nog een 3000mg verzadigde vetten, omega-6 en andere “vulmiddelen” binnen. Met een hoogzuiver supplement zoals omega-3 van Unocardio1000 (omega-3 met vitamine D) of UnoCardio X2 zijn dit maar 2 softgels per dag!